Muzyka. Kierunek będący ostatnią fazą romantyzmu; powstał w muzyce niemieckiej w 2. połowie XIX w. i był żywotny jeszcze w początku XX w, zanim nie został wyparty przez takie kierunki, jak impresjonizm i neoklasycyzm; zalicza się do niego m.in. twórczość: F. Liszta, R. Wagnera, H. Wolfa, A. Brucknera, G. Mahlera, R. Straussa; naczelnym postulatem neoromantyzmu była więź muzyki z innymi rodzajami sztuki, szczególnie z literaturą, co wyraziło się w powstaniu 2 głównych gatunków tego okresu: stworzonego przez F. Liszta poematu symfonicznego, reprezentującego muzykę programową, oraz dramatu muzycznego R. Wagnera; neoromantyzm odznaczał się tendencją do rozrostu środków orkiestralnych, która doprowadziła do powstania potężnych dzieł o szeroko rozbudowanym aparacie wykonawczym, np. VIII Symfonii G. Mahlera, zwanej Symfonią Tysiąca (wykonawców); odwrót od kierunku neoromantycznego, wyrażający się m.in. w kameralizacji środków wykonawczych, zaznaczył się w okresie impresjonizmu; w swej ostatniej fazie neoromantyzm przeszedł w ekspresjonizm; na przełomie XIX i XX w. wywarł silny wpływ na twórczość kompozytorów polskich, zwłaszcza na grupę Młodej Polski. Literatura. Kierunek określający tendencje znamienne dla modernizmu; indywidualizm i mistycyzm w ideologii oraz symbolizm jako środek ekspresji pisarskiej; w Polsce termin wprowadzony przez E. Porębowi-cza na określenie epoki Młodej Polski, w tym znaczeniu używany niekiedy w pracach historycznoliterackich (Neoromantyzm polski J. Krzyżanowskiego) . Niedogodność tego terminu w odniesieniu do literatury polega jednak na tym, że na plan dalszy odsuwa zagadnienia związane z oryginalnością i nowatorstwem w tendencjach literackich epoki - toteż ogólnie nie jest obecnie używany.