Prąd literacki ukształtowany we Francji w 2. połowie XIX w.; termin używany też wymiennie z terminem realizm na oznaczenie radykalnych przejawów poetyki realistycznej; prekursorami naturalizmu byli G. Flaubert, E. i J. Goncourtowie (powieść Herminia Lacerteux 1864, z programową przedmową), twórcą i teoretykiem - E. Zola (studium Le roman expérimental 1880). Naturalizm przejawił się głównie w prozie i dramacie. Był uwarunkowany pozytywistyczną myślą filozoficzną, rozwojem nauk ścisłych i przyrodniczych; identyfikując założenia literatury z zadaniami nauki, oparł koncepcje artystyczne na teoriach naukowych, zwłaszcza Ch. Darwina i H. Taine'a; koncepcja świata przedstawionego w utworze literackim zmierzała do ukazania egzystencji ludzkiej zdeterminowanej fatalistycznie prawami natury (fizjologizm) i środowiska społecznego; postulat naukowej metody twórczej oznaczał podporządkowanie fikcji literackiej dokumentaryzmowi, dominację bezstronnej, bezpośredniej i szczegółowej obserwacji faktów (inspirator C. Bernard). Naturalizm poszerzył zakres tematyczny literatury (panorama klas, warstw i grup społecznych, ostre widzenie kontrastów społecznych, np. wyzysk proletariatu, demaskatorski obraz obyczajowości i moralności burżuazji) oraz zasób środków ekspresji artystycznej (brutalność obrazowania, autentyzm językowy - żargon, drastyczne słownictwo).