Malarstwo plenerowe utrwalające bezpośrednie wrażenia zmysłowe, oparte na wnikliwych studiach nad wzajemnym stosunkiem światła i koloru (których konsekwencją byto odrzucenie zasady barw lokalnych i zastąpienie źródła światła grą refleksów), swobodna technika malarska, nowa konstrukcja obrazu (asymetryczna kompozycja, silne skróty, zbliżenia), szkicowość, prowadząca do stopniowej dematerializacji przedmiotów przez zagubienie modelunku i zatarcie konturów; tematyka: pejzaż, martwa natura, rzadziej kompozycje figuralne (scena rodzajowa, a także portret, akt). Impresjonizm odegrał wielką rolę w rozwoju sztuki nowoczesnej; zaznaczył się w różnym stopniu w twórczości artystów wielu krajów (m.in. w Niemczech - M. Liebermann, M. Slevogt; we Włoszech - G. Segantini; w Szwecji - A. Zorn; w Stanach Zjednoczonych -J.S. Sargent). W Polsce poszukiwania zbieżne z impresjonizmem zapoczątkował A. Gierymski. Zdobycze impresjonizmu przeszczepili do kraju i najpełniej realizowali w latach 1890-94 J. Pankiewicz i W. Podkowiński oraz L. Wyczółkowski. Jego istotą było dążenie do stworzenia malarstwa ściśle powiązanego z naturą, będącego zapisem subiektywnych, zmysłowych doznań artysty. Impresjonizm był reakcją na eklektyczny akademizm w malarstwie XIX w.; czynniki, które wpłynęły na impresjonizm to m.in.: malarstwo romantyzmu, W. Turnera, J. Constable'a, barbizończyków, G. Courbeta i E. Maneta, oraz barwny drzeworyt japoński; narodził się we Francji w środowisku młodych malarzy, którzy 1874 urządzili w atelier fotograficznym F. Nadara w Paryżu wystawę; spotkała się ona z wrogim stanowiskiem krytyki, a od tytułu obrazu C. Moneta Impresja - wschód słońca, użytego ironicznie w recenzji przez krytyka L. Leroya, powstała nazwa kierunku; w następnych latach odbyło się jeszcze 7 wystaw impresjonistów; z ponad 50 uczestników twórczą rolę odegrali: Monet, przywódca i najbardziej konsekwentny reprezentant impresjonizmu, A. Sisley, C. Pissarro oraz A. Renoir, E. Degas, B. Morisot i M. Cassatt. Wpływ impresjonizmu zaznaczył się w ostatniej fazie twórczości Maneta, oddziała! też na P. Cezanne'a, P. Gauguina i V. van Gogha.