Brał udział w ruchu konspiracyjnym i powstaniu styczniowym 1863-64; 1863 członek radykalnego "rządu wrześniowego", późną jesienią tego roku znalazł się poza krajem. Uraz klęski próbował leczyć podróżami (m.in. po Niemczech i Włoszech) i studiami w Heidelbergu, gdzie 1866 uzyskał stopień doktora filozofii. W 1867 zamieszkał we Lwowie, następnie od 1870 do końca życia przebywał w Krakowie. Związany z obozem galicyjskich demokratów (Polskie Stronnictwo Demokratyczne), był posłem na sejm galicyjski, radcą miejskim, inicjatorem i prezesem założycielem (1891) Towarzystwa Szkoły Ludowej, współredaktor "Nowej Reformy" (1882-94), wieloletnim prezesem Towarzystwa Oświaty Ludowej. Miłośnik Tatr i podróży, wielokrotnie zwiedził Włochy, był w Afryce Północnej, dotarł na Cejlon. Dorobek poetycki ogłaszał kolejno w 4 tomach Poezji (1869, 1872, 1880, 1894). W porównaniu z innymi polskimi poetami po-styczniowymi metamorfozy jego tematyki i warszatatu artystycznego były najsilniej związane z nurtami ówczesnej poezji europejskiej. Najwybitniejszy w swym pokoleniu twórca poezji refleksyjnej pozostał eklektykiem w sferze myśli filozoficznej i konwencji estetycznej, łącząc platonizm z determinizmem i ewolucjonizmem w sferze materii i ducha, agnostycyzm z pochwałą wysiłku poznawczego. Tok jego wypowiedzi poetyckiej - klarowny i harmonijny, łączy elementy stylu romantycznego, klasycystycznego i scjentystycznego. Asnyk nie był rewelatorem wyobraźni, lecz poetą kultury, stąd jego twórczość uobecnia wielkie tematy XIX w.: moralnych dziejów ludzkości, mitu złotego wieku, historii, natury, jednostki i zbiorowości. W swojej refleksyjnej poezji, dyskretnie osobistej, melancholijnej, przenikniętej bólem istnienia, rozpiętej między rozpaczą a nadzieją, mężnie próbował stawić czoła doświadczeniu klęski historycznej i egzystencjalnej; znajdował lekarstwo na zwątpienie w utrwalonych w kulturze wielkich zdobyczach ludzkiego ducha, w kulcie piękna, którego apogeum widział w antyku. Fascynacja urodą Hellady (liczne wiersze o motywach antycznych, np. Odłamowi Psychy Praksytelesa, Odpowiedź przeszłości, Fresk pompejański) przeciwstawiona przyziemnej współczesności, podejmowanie motywów z mitologii innych kultur (np. hinduizmu), tematyka filozoficzna ujęta w cykl sonetów (Nad głębiami) skoncentrowana na kwestii porządku teleologicznego, postępu i ewolucji, zbliżają poezję Asnyka do parnasizmu (Ch.M.R. Leconte de Lisie, S. Prudhomme).